خانومچه

چند وقت پیش آقای دوست‌پسر برنامه‌ای در رادیو آلمان شنیده بود راجع به عاشورا و شدیدا (!!!!) تحت تاثیر بانگ «یااااااااااا حسسسین» عزاداران قرار گرفته بود و این «یا حسین» افتاده بود سر زبونش و روزی پونصد بار ناخودآگاه با همون تن و آهنگ عزاداری می‌خوند:«یاااااااحسسسسسسین». حالا شما فقط قیافه‌ی من رو مجسم کنید! دیگه اعصاب برام نمونده بود و داشتم کچل می‌شدم. بالاخره بهش گفتم:«زهرمار!» از اون موقع کلمه‌ی زهرمار هم به گنجینه‌ی لغات فارسی آقای دوست‌پسر اضافه شده.

خلاصه این ماجرا و اصرار و کنجکاوی ایشون باعث شد که ما بریم یوتیوب در جستجوی مداحی و عزاداری. (عشق آدم رو به چه کارهایی که وادار نمی‌کنه!) خوب حتما می‌تونید تصورش رو بکنید که سالهای سال بود که از این سر و صداها به گوش من نخورده بود. بعد از اندکی مشاهده (مثلا این ویدئو و این) متوجه شدم که ای دل غافل! عجب پیشرفتی کرده این علم مداحی! این که موسیقی پاپ و تکنوئه! این ریتم چیه؟ این جا که هیئت نیست دیسکوئه! خوب مگه دیسکو شاخ و دم داره؟ نه دیگه! توی دیسکو هم یه عده همینجوری عرق‌ریزان کیپ هم واستادن و با ریتم موسیقی بالا و پایین می‌پرن. اینها حالا به جای تکان دادن دستها در هوا سینه می‌زنند یا می زنن توی سرشون. چه فرقی داره؟ تازه اینها خیلی باحال‌تر هم هستند چون بدون خوردن مشروب (البته تا جایی که من اطلاع دارم، چون تو این دوره زمونه همه چی ممکنه) بالا و پایین می‌پرن، کاری که خودتو بکشی آلمانیها از پسش برنمیان!

حالا دیدم که سیبیل‌طلا در کل‌کل با یک حزب‌اللهی این مطلب رو نوشته. البته مربوط به چند هفته پیشه ولی من تازه دیدم. عجب حوصله‌ای داره این سیبیل طلا. من بهش غبطه می‌خورم. فقط خوندن نوشته‌ی این حزب‌اللهی با اون دستورزبان کذایی و اشتباهات تایپی من رو به مرز جنون رسوند حالا از محتوا بگذریم.

در حقیقت امثال سیبیل‌طلا هستند که می‌تونند جامعه رو تغییر بدن، نه من که حتی حاضر نیستم دو کلمه با اون حزب‌اللهیه حرف بزنم. من وقتی اینجور وبلاگها رو می‌بینم فقط اعصابم خورد می‌شه و فکر می‌کنم که اون‌یارو چقدر احمق یا بدبخته و چه قفسی برای خودش (و شاید دیگران) ساخته. (اونها هم حتما مشابه همین فکر رو درباره‌ی من می‌کنن اگر راهشون به اینجا بیفته. شاید دو تا فحش آبدار هم گذاشتن روش) برای من اون آدم از دست رفته. من اصلا این فکر به ذهنم هم خطور نمی‌کنه که با طرف یه بحث منطقی راه بندازم، چون از نظر من وقت تلف کردنه. ولی به سیبیل‌طلا غبطه می‌خورم که ایمانش به انسانها رو از دست نداده. نمی خوام بگم که اینکارو می‌کنه که اون آدم رو تغییر بده یا اصلا می‌تونه تغییر بده یا نه. مساله‌ی مهم این نیست. مساله‌ی مهم اینه که سیبیل‌طلا خودش رو بالا و بهتر نمی‌بینه که طرف رو آدم حساب نکنه و اصلا باهاش هم‌کلام نشه. هنوز انسان پشت اون برچسب حزب‌اللهی رو می‌بینه. کاری که اکثر ما از پسش برنمیایم.

مدتیست که راجع به زندگی هرمان هسه مطالعه می‌کنم و به شدت تحت تاثیر زندگی و تفکر این نویسنده‌ی بزرگ آلمانی ـ سوئیسی قرار گرفته‌ام. امروز یکی از نامه‌های او را می‌خواندم و احساس کردم این نامه می‌توانست درباره‌ی ما و ایران امروز باشد. تصمیم گرفتم قسمتی از آن را ترجمه کنم. هسه در ۲۶ آگوست ۱۹۳۲ به آرتور شتل (Arthur Stoll) نوشته:

اوضاع آلمان، نه فقط از نظر سیاسی و اقتصادی، بلکه خیلی بیشتر از نظر اخلاقی و عقلانی زندگی و کار را برای من سخت می‌کند. به نظر می‌رسد این ملت کاملا در تاریکی فرو رفته است. سرشار از خصوصیات عالی و ناتوان در به کار بردن عاقلانه و انسانی آنها. من دوره‌ای طولانی از جنگهای داخلی را پیش‌بینی می‌کنم… هیتلر هرچقدر هم که بد و نادان به نظر می‌رسد، شاید هنوز بدترین نباشد. از همه‌ی اینها چشم‌پوشی کردن و حفظ یک فضای معنوی [برای خودم] که در آن کار مفید و نگاه مفید به مسائل ممکن باشد، برایم مشکل است، ولی[این فضا] باید باشد. بنیان کار من است. گاهی آدم خسته می‌شود و فکر می‌کند:«کار کردن چقدر زیبا می‌بود و آدم چه کار قشنگی می‌توانست انجام بدهد اگر روز به روز به سه‌چهارم نیروهای خود، فقط برای غلبه به وزن سرب‌مانند ضدمعنوی و ضدانسانی که زمانه‌مان به دوشمان می‌گذارد، نیاز نداشت.» اما در اصل این فکر اشتباه است. آدم نباید در برابر این احساسات سست شود. می‌توان دید چه تاثیر فلج‌کننده‌ای بر نسل جوان می‌گذارد، که تر و تازگی معنوی و کارآیی آنها اینطور  کم است. ما نباید سست شویم، بلکه باید به کار ادامه دهیم، البته نه منطبق با خواسته‌های توده‌ها، بلکه باید درست همین حالا توقعات را از خود و از خواننده بالا برد، فرقی نمی‌کند که آدم با این کار نقش یک قهرمان را بازی می‌کند یا نقش دن کیشوت را!