خانومچه

دیروز رفتم کتابفروشی ایرانی. نه اینکه فکر کنید من خیلی کتابخونم. نه! رفته بودم کارت تلفن بخرم. البته من عاشق کتابم ولی اینجا کتاب گرونه. از طرف دیگه هم کتابخونه‌ی من پر از کتابهاییه که نخوندم. به خودم می‌گم اول اینها رو بخون بعد برو باز بخر! ولی خوب آدم با چشم بسته که نمی‌تونه بره تو کتابفروشی و بگه آقا کارت تلفن پرسپولیس دارین؟ بعد با چشم بسته کیف پولش رو دربیاره و با چشم بسته … خوب نمیشه! آخه این آقای کتابفروش فک و فامیل من رو می‌شناسه. باید به آبروی اونها رحم می‌کردم یا نه؟ خلاصه این با چشم باز کارت خریدن کار دستم داد. چشمم افتاد به کتاب خوشگل خانم پیاده‌رو. هیچی دیگه، مگه می‌شد ازش گذشت؟ گرفتیم و بعد هم رومون رو اونور کردیم که یعنی ما سی دی ایلوسیون شاهین نجفی را ندیدیم که بالای قفسه‌ی سی دی ها به شدت چشمک می‌زد. توی دلمان گفتیم «ماه دیگه!» و اومدیم بیرون.

می‌دونم که محتویات کتاب مهمتره ولی بگذارید یک کمی هم از بر و روش براتون بگم: خوش رنگ، خوش دست، جلد باحال، کاغذها سفید و لطیف و ضخیم. یعنی حتی اگر سواد خوندن هم نداشتم فقط با شکل و قیافه و جنس کتاب کلی حال کرده بودم.

در وصف محتویات کتاب همین‌قدر بگم که چنان کله‌ام را توش فرو برده بودم که از ایستگاهی که باید از قطار پیاده و سوار اتوبوس می‌شدم گذشتیم. فعلا ۴۰ صفحه از کتاب رو خوندم. خیلی دوستش دارم. طراحیهای توکا نیستانی رو هم دوست دارم. یکی از داستانها رو هم نفهمیدم. شاید هم فهمیدم. شاید نباید همیشه دنبال پایان و منظور و هدف گشت. شاید هدف همین بود که من فکر کنم «ااا…پس بقیه‌اش کو؟» و بعد توی ذهنم برای خودم خیالبافی کنم که اون موشه دیگه نمیره اونجا و توی اون تله‌ی وحشتناک چسبی نمی‌افته و زندگی خوبی با بچه موشهایش خواهد داشت. دختر هم دیگر نمی‌ترسد و با کولرساز قهوه می‌خورد و راجع به خالکوبیهایش می‌پرسد.

در یکی از داستانها هم آیدا خودش رو به عنوان نویسنده‌ی داستان قاطی ماجرا می‌کنه. از این فاصله‌سازی خیلی خوشم اومد. از اینکه نویسنده به خواننده می‌گه من دارم این رو می‌نویسم، دلم می‌خواد اینجوری باشه! یعنی فقط کم مونده بگه به تو چه! ولی شنیدن کی بود مانند خواندن؟ خودتون باید بخونین. به سلامتی برای دانلود هم توی وبلاگش گذاشته، البته برای اونهایی که ساکن ایرانند. چقدر خوشحالم که من از این وسوسه جون سالم به در بردم.

خلاصه اینکه بعد از مدتها احساس کردم دلم می‌خواد هیچ کاری نکنم و فقط بخونم.

شبی که صبحش نوشته‌ی بالا رو نوشتم:

امروز شهر باریک تو کیفم بود و توی راه می‌خوندم. موقع برگشتن از سر کار مترو رو اشتباهی سوار شدم و از یه محله‌ی دیگه سر درآوردم! خلاصه هر کاری می‌کنید بکنید ولی این کتاب رو توی قطار نخونید!

بالاخره کتاب «من آزاد هستم» مسیح علی‌نژاد را گرفتم. چند ماه پیش که می‌شد از طریق اینترنت سفارش کتاب را داد آنقدر دست و پاچلفتی‌بازی درآوردم و سربه‌هوا بودم که مهلت گذشت و داغش بر دلم ماند. در عوض این بار دو نشان را با یک تیر زدم و در سفر برلین هم سری به «خانه‌ی هنر و ادبیات هدایت» عباس معروفی زدم و هم «من آزاد هستم» را گرفتم.

وارد که شدیم به دوست آلمانی برلینیم گفتم:«وجود اینجا دلیلی کافیست برای اینکه من به برلین اسباب‌کشی کنم!» قفسه‌ها تا سقف و میزها از این سر تا آن سر پر از کتاب بودند. سی‌دی و کارت‌پستال‌های زیبا هم پیدا می‌شد. دوست آلمانیم گفت: «اگر عکس گوگوش را دیدی نشانم بده. دلم می‌خواهد ببینم چه شکلی است.» خنده‌ام گرفت. سالها پیش یک سی‌دی گوگوش برایش فرستاده بودم، هنوز یادش بود. بین سی‌دی‌ها گوگوش را پیدا کردم و نشانش دادم. اگر او همراهم نبود شاید دو سه ساعتی می‌ماندم، کتابها را زیر و رو می‌کردم، هوای ایرانی آنجا را می‌بلعیدم و حسابی موی دماغ آقای معروفی می‌شدم. تعجب کردم که خودش آنجا بود. خودش آنجا بود، با صدای گرم و نگاه مهربانش.

کتاب را با تمام وجود بلعیدم. تمام مدت بغضی در گلو داشتم. لطافت روح مسیح از سطرسطر کتاب بیرون می‌ریزد و قلب آدم را به لرزه درمی‌آورد. یک کتاب است و چندین داستان نهفته، چندین سرنوشت تلخ. مثل سرنوشتهای تک‌تک ما یا عزیزان ما. سرنوشت زن ایرانی در کشمکش با امواجی که او را هردم به یک سو می‌کشند، عشق، سنت، خانواده. آنقدر باید حواست را جمع این کنی که غرق نشوی، که خودت را فراموش می‌کنی. امروز که این پستش را می‌خواندم به خودم گفتم: مسیح غرق نشده. خودش را هم فراموش نکرده. مسیح آزاد است.

یکی از زیباترین، پرمعنی‌ترین و در عین حال تلخ‌ترین صحنه‌های کتاب گفتگوی مسیح با پسرش پویان است که دلم می‌خواهد قسمتی از آن را با شما تقسیم کنم:

-مامان! چرا گوسفند رو به درخت بستند؟ این جا که دور تا دورش سیم خارداره!

توی یک دشت بزرگ شبدر که چهار طرفش پرچین و سیم خاردار بود، گوسفند را به درختی بسته بودند.

-اگر آزادش بذارن همه‌ی شبدرها رو می‌خوره!

-چرا همه‌ی شبدرها رو می‌خوره؟

تا ته قضیه‌ی پیچیده‌ی گوسفند بسته و علفهای آزاد را نمی‌فهمید دست بردار نبود. سعی می‌کنم مثل همیشه جوابش را بدهم و ببینم سؤالهایش تا کجا پیش می‌رود:

-دست خودش نیست! جنبه‌ی این همه آزادی رو نداره! یا همه‌ی شبدرها رو می‌خوره یا همشو زیر پاش لگدمال می‌کنه!

کمی به چانه‌اش استراحت داد و دوباره شروع کرد:

-اون گوسفند شبیه توئه مامان!

با تعجب نگاهش کردم:

-شبیه من؟ من شبیه گوسفند هستم؟ خجالت بکش بچه!

نشست روی زمین و دست‌هایش را زیر چانه زد و گفت:

-شبیه توئه! مثل تو همیشه تنها غذا می‌خوره!

اینهم از آخر هفته‌ی ما: مریض شدم افتادم تو تخت! سرماخوردگی با تمام مخلفاتش! یک هفته منتظری که جمعه بشه و «وقت دیدار یار»، بعد مجبوری زنگ بزنی بگی من نمیام. خوبیش این بود که امروز نرفتم سر کار. ولی حوصله‌ام سر رفته. حس و حال کتاب خوندن ندارم. البته این کتابی که وسطهاشم خیلی خوبه. از خوب هم بهتره. یک خبرنگار آلمانی نوشته به اسم کریستیانه هوفمن که زن سفیر سابق سوئیس در ایرانه. خلاصه چند سال در ایران زندگی کرده و برای فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ (یکی از روزنامه های معتبر آلمان) راجع به ایران نوشته و بعدا هم خاطرات خودش از ایران رو منتشر کرده. کتاب فوق‌العاده جالبیه. من در کف این موندم که این زن چه درک عمیقی از ایران داره. حتی جاهایی که باهاش هم‌عقیده نیستم حداقل می‌بینم که چقدر روی مسائل ایران فکر کرده. ورنداشته الکی چرت و پرت و حرف‌ه‌ای کلیشه‌ای همیشگی رو بنویسه. کاش یه نفر این کتاب رو به فارسی ترجمه می‌کرد.

دستمال کاغذی‌هام تموم شدن، نمی‌دونم چه غلطی بکنم.

از بیکاری نشستم فیلم ایرانی نگاه کردم. برگ برنده با بازی فریبرز عرب‌نیا. بد نبود. یادم رفته بود که یه زمانی چقدر از عرب‌نیا خوشم میومد. البته این لبخند کجکیش امروز هم منو کشت! این فیلم مال کی بوده که توش ریکی مارتین و آهنگهای غیرمجاز داشت؟

چرا آدم حرفهایی می‌زنه که دلش نمی‌خواد؟ کاش این آقای دوست‌پسر به حرف من گوش نده و پاشه بیاد اینجا.

حالا دو روز اینجا آفتاب شده من بدبخت باید بتمرگم تو خونه. دیگه خدا می‌دونه کی رنگ آفتاب ۲۰ درجه رو ببینم.

به حرفم گوش داد

پ.ن. قرصهای سردرد آلمانیم رو انداختم دور. شش ماه از تاریخ مصرفشون گذشته بود. بعد یک بسته استامینوفن پیدا کردم. تاریخ نداشت. خوردم.

الان ساعت نزدیک دو بعد از نصفه شبه. از سر شب که کتاب «سهم من» نوشته ی پرینوش صنیعی رو شروع کردم نتونستم زمین بگذارمش.بیشتر از ۲۰۰ صفحه اش رو خوندم. عجب کششی داره! واقعا من غبطه می خورم به نویسنده هایی که چنین آثاری خلق می کنند.

فقط یک مشکل دارم فعلا: فردا صبح باید برم سرکار و هیچ اثری از خواب در خودم نمی بینم. تازه بدتر اینکه انگار تمام در و تخته های این خونه صدا میدن! من نمی دونم این سر و صداها از کجا میان ولی چند دقیقه پیش دیگه قلبم داشت میومد تو حلقومم از بس مطمئن شده بودنم که دزدی چیزی اومده. بعد اومدم خیر سرم خودم رو آروم کنم، به خودم گفتم: «فرض کن یکی تو خونه باشه، حالا مگه چی می شه؟ یا بهت تجاوز می کنه یا می کشتت!» نمی دونم چرا آروم نشدم! خلاصه موبایلم رو روشن کردم که اگر کسی بود به پلیس زنگ بزنم. بعد هم پاشدم و همه ی چراغها رو روشن کردم. روانی شدم؟

بسته ی کتاب از ایران رسید. خیییییییییلی خوشحالم. چند وقت بود خوراک نداشتم و حوصله ی شروع یک کتاب آلمانی را هم نداشتم.

از همه بیشتر کتاب تاج خار مسیح علی نژاد خوشحالم کرد. جدید نیست، چاپ سال ۸۴ است ولی من که طبق معمول از دنیا عقبم! توی راه اداره ی گمرک تا خونه ۳۴ صفحه اش را هم خوندم. روان و دلنشین نوشته و داستان تلخ اخراجش از مجلس هفتم را با طنزی شیرین بیان کرده. ضمنا بالاخره فهمیدم چرا اسمش مسیح است. همیشه از این اسم در تعجب بودم.